Subagents: je eerste AI-team
Laatste aanpassing:
Geef werk uit handen aan een team van subagents, en houd zelf het overzicht als opdrachtgever. Dit is les twee van Read: een korte, praktische les over werk verdelen, van je eerste rolbeschrijving tot drie onderzoekers die parallel voor je werken.
ℹ️ Vooraf: één rol is één taak. We hebben het in deze les steeds over rollen en teamleden, maar wees strikt bij het opzetten ervan. Strikt betekent hier: een goed omschreven taak. In de programmeerwereld bestaat daar een mooie term voor, "single responsibility": elk onderdeel heeft één verantwoordelijkheid. Dat geldt ook voor subagents. Geef een subagent één afgebakende taak; moet hij te veel verschillende dingen tegelijk doen, dan gaat het mis. Een handige tip als je hiermee start: denk "agent = één taak uitvoeren". Dat helpt met de denkwijze.
Zeg wat je ervan vindt. Dit is les twee van de reeks, en ik hoor graag of je er iets aan hebt gehad. Goed of niet goed, allebei even welkom, en je hoeft niet te wachten tot het einde. Twee zinnen zijn genoeg: geef feedback. Anoniem mag; laat je je e-mailadres achter, dan kunnen we er eventueel over sparren. Je feedback wordt nergens publiek getoond.
Wat je hierna kunt
- Werk opdelen in rollen: een klus knippen in afgebakende taken die elk een eigen uitvoerder krijgen.
- Een rolbeschrijving schrijven die op het juiste moment wordt ingeschakeld, met een opleverformat waardoor je resultaten kunt samenvoegen.
- Drie teampatronen toepassen: de estafette, verdeel-en-heers en de controlerende voorman.
- Kwaliteit bewaken als opdrachtgever: goed werk herkennen, en aanscherpen wat steeds terugkomt.
En misschien wel het belangrijkste: je herkent hierna het moment waarop een klus te groot wordt voor één gesprek en je denkt: dit is werk voor een team.
Waarom niet gewoon één lang gesprek? Eén gesprek dat onderzoekt, schrijft én controleert, draagt alles tegelijk in zijn werkgeheugen. Dat geheugen is begrensd: hoe voller het raakt, hoe vaker afspraken van het begin uit beeld raken. Bovendien lopen de rollen door elkaar; de tekst en de controle erop komen uit dezelfde koker. Een subagent begint elke taak met een schoon werkgeheugen en levert alleen het resultaat terug, compact en bruikbaar.
Wat je nodig hebt
- Claude Code. Subagents zijn een functie van Claude Code; in de Claude-apps (web, desktop, telefoon) bestaat deze functie niet als knop. De denkwijze, werk opdelen in rollen, is daar wél bruikbaar: je kunt de rollen na elkaar zelf prompten. Het parallelle teamwerk is aan Claude Code voorbehouden.
- Les 01 is handige voorkennis: een subagent gebruikt dezelfde bouwstenen (naam, beschrijving, instructies). Nog niet gelezen? Deze les is los te volgen; wat overlapt, wordt kort herhaald.
- Een klus die uit vergelijkbare delen bestaat: drie concurrenten vergelijken, drie offertes naast elkaar, drie kandidaat-tools beoordelen.
- Een uur. Lezen alleen kan in een kwartier, maar de opzet is dat je meteen meedoet met een klus uit je eigen werk.
De denkwijze
Het probleem is niet dat je AI het niet kan. Het probleem is dat één gesprek alles tegelijk moet.
Herken je dit? Je begint een grote klus in één chat: uitzoeken, samenvatten, vergelijken, formuleren. Halverwege merk je dat de AI de indeling "vergeet" die jullie aan het begin afspraken, en aan het einde mist de vergelijking net de cijfers van het eerste deel. Dus je plakt, herhaalt en corrigeert, precies het werk dat je wilde uitbesteden.
De oplossing: knip het werk in rollen, en geef elke rol een eigen uitvoerder met een schoon werkgeheugen. Jij schuift op van doe-het-zelver naar opdrachtgever: je verdeelt het werk, bewaakt de kwaliteit en laat samenvoegen.
Wat een subagent precies is
Een subagent is één tekstbestand, uit dezelfde familie als de skill uit les 01. Bovenin staan een naam en een beschrijving; daaronder staan de instructies: de rol. Je AI leest van alle subagents alleen de beschrijvingen en beslist: "dit deel van de klus is uitzoekwerk, dus dat gaat naar de onderzoeker." Je kunt het ook zelf aanwijzen: "zet de onderzoeker op concurrent A."
Het verschil met een skill: een skill beschrijft hóé jij iets wilt (de werkwijze), een subagent is de uitvoerder díé het doet, met een eigen werkgeheugen. En ze werken samen: een subagent gebruikt gewoon jouw skills. De schrijfstijl die je in les 01 vastlegde, geldt dus ook voor het werk van je team.
De anatomie: vier onderdelen
| Onderdeel | Wat het doet |
|---|---|
| Naam | Kort en herkenbaar, kleine letters met streepjes: onderzoeker, analist, eindredacteur. |
| Beschrijving | Wanneer deze subagent wordt ingeschakeld, met de woorden die jij in zo'n opdracht echt gebruikt. Zelfde principe als de trigger uit les 01. |
| Instructies | De rol: wat de subagent doet, in welke stappen. |
| Opleverformat | De vaste indeling van het resultaat. Het belangrijkste nieuwe onderdeel: hierdoor kun je resultaten vergelijken en samenvoegen. |
Drie teampatronen
| Patroon | Hoe het werkt | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Estafette | Na elkaar; elke rol bouwt voort op de vorige. | De schrijver maakt het concept, de eindredacteur maakt het af. |
| Verdeel-en-heers | Dezelfde rol meerdere keren parallel, op vergelijkbare stukken werk. | Drie onderzoekers, elk één concurrent. |
| Controlerende voorman | Het hoofdgesprek verdeelt het werk, bewaakt de kwaliteit en voegt samen. | Jouw gesprek stuurt de onderzoekers én de analist aan. |
In de praktijk combineer je ze. Het voorbeeld hieronder is verdeel-en-heers, met jouw hoofdgesprek als voorman.
Wanneer een team loont, en wanneer niet
- Eén vraag, één antwoord: gewoon vragen. Een team optuigen voor een taak van vijf minuten kost meer dan het oplevert.
- Werk met duidelijke delen: team. Drie keer hetzelfde onderzoek, of gescheiden stappen zoals maken en controleren, daar begint het te lonen.
- Vaag werk eerst afbakenen. Kun je per rol opschrijven wat erin gaat en wat eruit moet komen? Dan pas verdelen. Wat jij niet kunt afbakenen, kan een team niet uitvoeren.
Het voorbeeld: het concurrentieonderzoek
We bouwen nu samen een team van vier: drie onderzoekers die parallel elk één concurrent uitzoeken, en een analist die de resultaten samenvoegt tot één vergelijking. Pak er zelf een klus bij die uit vergelijkbare delen bestaat: concurrenten, leveranciers, offertes, kandidaat-tools. De stappen werken voor allemaal; ik gebruik het concurrentieonderzoek.
Stap 1: knip het werk in rollen
Het belangrijkste inzicht meteen: drie onderzoekers zijn níét drie verschillende subagents. Je schrijft één rol, "onderzoeker", en zet die drie keer parallel in, voor elke concurrent één. Daarnaast één tweede rol: de analist, die de rapporten samenvoegt. Twee bestanden dus, vier werkers. En rollen zijn herbruikbaar: vergelijk je volgende maand vier leveranciers, dan gebruik je dezelfde onderzoeker.
Stap 2: schrijf de beschrijving
Zelfde recept als de trigger in les 01: gebruik de woorden die jij écht typt als je dit werk uitbesteedt.
Te vaag, wordt zelden ingeschakeld: "Helpt bij onderzoek."
Concreet, wordt ingeschakeld: "Zoekt één bedrijf, product of tool uit en levert een kort rapport in vast format. Inschakelen bij: zoek X uit, vergelijk concurrenten, wat doet bedrijf Y."
Stap 3: bepaal het opleverformat
Drie rapporten die elk anders zijn opgebouwd, kun je niet naast elkaar leggen. Geef de onderzoeker daarom een vast opleverformat: dezelfde kopjes, dezelfde volgorde, een maximum aan lengte. De analist kan dan per kopje vergelijken in plaats van drie losse verhalen te ontcijferen. Spreek ook af hoe de onderzoeker met gaten omgaat: wat hij niet kan vinden, markeert hij als "niet gevonden". Een eerlijk gat is bruikbaar; een gok niet.
Stap 4: het complete bestand
De rol van de onderzoeker, compleet:
---
name: onderzoeker
description: Zoekt één bedrijf, product of tool uit en levert
een kort rapport in vast format. Inschakelen bij "zoek X uit",
"vergelijk concurrenten" of "wat doet bedrijf Y".
---
# Onderzoeker
Je zoekt één onderwerp uit en levert een kort, feitelijk rapport.
Eén opdracht is één onderwerp; krijg je er meer, vraag dan de
opdrachtgever het werk te splitsen.
## Werkwijze
1. Begin bij de eigen website van het bedrijf: aanbod, prijzen,
doelgroep.
2. Vul aan met recente bronnen van buitenaf: nieuws, reviews,
vacatures.
3. Noteer bij elke bewering waar hij vandaan komt.
4. Markeer wat je niet kunt vinden als "niet gevonden".
## Opleverformat (altijd deze kopjes, in deze volgorde)
- **Profiel**: wat het bedrijf doet, voor wie, hoe groot.
Maximaal 3 zinnen.
- **Aanbod en prijzen**: de belangrijkste producten of pakketten,
met bedragen waar die vindbaar zijn.
- **Sterk**: 2 of 3 punten waarin dit bedrijf uitblinkt.
- **Kwetsbaar**: 2 of 3 punten waar ruimte zit.
- **Bronnen**: de gebruikte links.
Maximaal 250 woorden, exclusief bronnen.
En de analist, die is korter:
---
name: analist
description: Voegt losse onderzoeksrapporten samen tot één
vergelijking. Inschakelen bij "zet de resultaten naast elkaar"
of "maak er één overzicht van".
---
# Analist
Je krijgt twee of meer rapporten in hetzelfde format en maakt er
één vergelijking van.
1. Maak per kopje uit het rapport één vergelijkingstabel, met de
onderwerpen naast elkaar.
2. Sluit af met de drie opvallendste verschillen, elk in één zin.
3. Houd elke bewering herleidbaar: neem de bron over uit het
rapport waar hij vandaan komt.
4. Neem "niet gevonden" letterlijk over, zo blijven de gaten
zichtbaar.
Stap 5: installeer je team
De snelste route: typ /agents in Claude Code, kies voor een nieuwe agent en volg het menu. Opslaan kan per project of voor al je projecten.
Handmatig kan ook, en dan zie je meteen waar alles staat: zet de bestanden in de map .claude/agents/ binnen je projectmap (geldt alleen daar), of in ~/.claude/agents/ in je thuismap (geldt overal). Anders dan bij skills is er geen aparte map per agent nodig: onderzoeker.md en analist.md staan gewoon los in de agents-map. Dat teken ~ is een afkorting voor je thuismap, zie de begrippenlijst onderaan.
Op Windows
Je thuismap is C:\Users\jouwnaam. Open Verkenner, typ %USERPROFILE% in de adresbalk en druk op Enter. Maak daar een map .claude, daarin een map agents, en zet daar onderzoeker.md en analist.md in. Voor één project maak je dezelfde mappen in je projectmap.
Op een Mac
Je thuismap is /Users/jouwnaam, en mappen die met een punt beginnen zijn daar verborgen. De snelste route is via Terminal (Programma's → Hulpprogramma's): plak mkdir -p ~/.claude/agents en druk op Enter. Openen kan daarna met open ~/.claude/agents. Zet daar je bestanden in.
Menu's verschuiven weleens. De werkwijze blijft hetzelfde: één bestand per rol, met de beschrijving als trigger. Typ anders /agents en kijk wat er staat.
Stap 6: geef de opdracht en test
De opdracht in je hoofdgesprek:
"Onderzoek concurrent A, concurrent B en concurrent C. Zet voor elk een onderzoeker parallel aan het werk, en laat daarna de analist de drie rapporten samenvoegen tot één vergelijking."
Je ziet de drie onderzoekers tegelijk draaien, elk in hun eigen werkgeheugen. De rapporten komen terug in het hoofdgesprek, de analist maakt er één vergelijking van, en jij beoordeelt het resultaat.
Test daarna de beschrijving, net als de triggerproef uit les 01: vraag in een nieuw gesprek "zoek eens uit wat bedrijf doet" zonder de subagent te noemen. Wordt de onderzoeker ingeschakeld, dan is de beschrijving goed. Gebeurt er niets bijzonders, scherp de beschrijving dan aan met de woorden uit je echte vraag en test opnieuw.
Het verschil dat je mag verwachten:
Zonder team: één lang gesprek waarin onderzoek en vergelijking door elkaar lopen. Bij concurrent B is de indeling van A alweer losgelaten, en de eindvergelijking leunt op wat er toevallig nog in het werkgeheugen zat.
Met team: drie rapporten met dezelfde kopjes, één vergelijkingstabel per onderwerp, bronnen bij elke bewering. En je hoofdgesprek blijft leeg genoeg om door te vragen op het resultaat.
Stap 7: scherp aan na de eerste klus
Een rol is nooit in één keer af, en hoeft dat ook niet te zijn. Kijk na de eerste echte klus naar twee dingen: wat je zelf nog corrigeert (dat wordt een nieuwe regel in de rol) en welke regel overbodig blijkt (die schrap je). Levert een onderzoeker een rapport af waar je echt tevreden over bent? Plak het onderin het agent-bestand als ijkvoorbeeld, hetzelfde principe als in les 01. Zo wordt je team elke klus een beetje meer van jou.
Zelf doen: sjabloon en drie starters
Hetzelfde recept werkt voor elke rol. Hier is het lege sjabloon, plus de drie rollen waarmee ik iedereen laat beginnen.
---
name: [kleine-letters-met-streepjes]
description: [Wat deze rol oplevert, plus de woorden die jij
typt als je dit werk uitbesteedt. Noem er meerdere.]
---
# [De rol]
[Eén alinea: wat deze subagent doet en wat hij oplevert.]
## Werkwijze
[De stappen, genummerd. Positief geformuleerd: wat de subagent
doet, met waar het kan een voorbeeld erbij.]
## Opleverformat
[De vaste kopjes van het resultaat, met per kopje de maximale
lengte.]
Starter 1: de eindredacteur
Wanneer: elke tekst die de deur uit gaat. Rol: legt je tekst langs jouw vaste controlepunten en levert per punt een bevinding met een concreet voorstel. Heb je de controlelijst-skill uit les 01, dan gebruikt de eindredacteur die vanzelf. Patroon: estafette, als vaste laatste halte na de schrijver of na jezelf.
Starter 2: de onderzoeker
Wanneer: uitzoekwerk dat vaker terugkomt: bedrijven, tools, regelingen, markten. Rol: die van het voorbeeld hierboven, direct over te nemen. Patroon: verdeel-en-heers zodra het om meerdere onderwerpen tegelijk gaat.
Starter 3: de tegendenker
Wanneer: vlak voordat een plan, offerte of belangrijke mail de deur uit gaat. Rol: leest je stuk als de kritische ontvanger en levert de drie sterkste tegenwerpingen, elk met de vraag die je erover kunt verwachten en een voorstel om die vóór te zijn. Patroon: estafette, en bewust een aparte rol: de maker en de criticus horen elk hun eigen werkgeheugen te hebben.
Team en skills: samen sterk
Je team wordt pas echt van jou als het jouw werkwijzen gebruikt. Subagents kunnen gewoon skills gebruiken: de schrijfstijl uit les 01 stuurt ook de eindredacteur, en de documentopbouw-skill vormt het rapport van de onderzoeker. Vandaar de opzet van deze reeks: les één legt werkwijzen vast, les twee geeft ze aan een team.
Valkuilen en gouden regels
Vijf dingen die ik bij anderen zie misgaan, plus de twee regels die je nooit loslaat.
- Een team voor alles. Niet elke klus heeft een team nodig: bij een taak van vijf minuten kost het optuigen van subagents meer tijd dan het oplevert, en lees jij tussenrapporten in plaats van gewoon een antwoord. Begin daarom elke klus als een gewone vraag in één gesprek. Zet er pas een team op als het werk uit meerdere afgebakende delen bestaat, zoals drie keer hetzelfde onderzoek.
- De rolbeschrijving als functietitel. "Je bent een marketingexpert" is een naamkaartje, geen rol. Schrijf op wat de rol oplevert en wanneer hij wordt ingeschakeld, alsof je een freelancer inhuurt: opdracht, werkwijze, opleverformat.
- Vrij format laten. Drie rapporten in drie indelingen laten zich niet samenvoegen; de analist gaat dan zelf interpreteren. Het opleverformat is wat verdeel-en-heers werkbaar maakt: geef elke rol vaste kopjes en een maximale lengte.
- Verwachten dat een subagent het gesprek kent. Een subagent begint blanco; dat schone werkgeheugen is juist zijn kracht. Het betekent wel: alles wat hij nodig heeft, staat in zijn rol of in de opdracht. Namen, periode, doel: benoem het expliciet.
- Bouwen en nooit meer omkijken. Rollen verouderen net als skills. Neem ze mee in hetzelfde onderhoudsmoment (eerste maandag van de maand is populair): welke regel is achterhaald, welk opleverformat knelt, welke rol gebruik je niet meer? Opruimen mag.
⚠️ Twee gouden regels. Eén: lees elke agent die je overneemt helemaal door. Een subagent voert werk zelfstandig uit. Neem je er één over van internet, ook van mij, lees dan eerst precies wat hij gaat doen, en geef hem alleen de ruimte die zijn taak nodig heeft. En net als bij skills: houd klantnamen, tarieven en persoonsgegevens buiten agent-bestanden, want rollen deel je net zo makkelijk. Twee: jij blijft de opdrachtgever. Uit een team komt een concept, geen eindproduct. Controleer cijfers en bronnen voordat je er beslissingen op bouwt of het naar buiten stuurt; de gaten die als "niet gevonden" gemarkeerd zijn, wegen mee in je oordeel.
Je volgende stap
Werk verdelen is "verdelen", de tweede stap naar herhaalbaar werken met AI. Op het AI-groeipad hoort dit bij dezelfde sprong als les 01, van fase 2 naar fase 3: een team met vastgelegde rollen is een werkwijze die van de organisatie is. Iedereen kan dezelfde onderzoeker inzetten, en iedereen krijgt hetzelfde format terug.
Doe deze week één ding: bouw de onderzoeker na en zet hem parallel op drie onderwerpen uit je eigen werk. Lukt dat, bouw dan de eindredacteur erbij: je eerste estafette.
Daarna volgen in deze reeks: les 03 · Projectgeheugen (zorgen dat je AI ook ónthoudt waar jullie waren) en les 04 · MCP (je AI koppelen aan de rest van je wereld, van documentatie tot applicaties).
Benieuwd welke rollen in jouw werk het meest opleveren? Een uurtje praten of een korte quickscan van je processen maakt dat meestal snel helder. Plan een kennismaking: een half uur, eerlijke aanbeveling, ook als die "gewoon zelf beginnen" is.
Wat vond je ervan?
Je bent er doorheen. Vertel me wat werkte, wat je miste en wat onduidelijk bleef. Twee zinnen zijn genoeg, en elke reactie maakt les drie beter: geef feedback. Anoniem mag; laat je je e-mailadres achter, dan kunnen we er eventueel over sparren. Je feedback wordt nergens publiek getoond.
Deel deze les
Begrippenlijst
De technische woorden uit deze les, in gewone taal.
| Begrip | Betekenis |
|---|---|
| Subagent | Een hulp-AI die één afgebakende taak uitvoert, met een eigen rolbeschrijving en een eigen, leeg werkgeheugen. Het hoofdgesprek geeft de opdracht en krijgt het resultaat terug. |
| Hoofdgesprek | Het gesprek waarin jij typt. Van daaruit worden subagents ingeschakeld, en daar komen hun resultaten ook weer terug. |
| Werkgeheugen (context) | Alles wat een AI tijdens één gesprek bij zich draagt: jouw vragen, de antwoorden, geopende bestanden. Het is begrensd; loopt het vol, dan raken oudere details uit beeld. |
| Agent-bestand | Het tekstbestand met de rol van een subagent, bijvoorbeeld onderzoeker.md. Zelfde opzet als een skill: bovenin de naam en de beschrijving, daaronder de instructies. |
| Frontmatter | Het blok bovenin het agent-bestand, tussen de twee regels met drie streepjes (---). Daar staan de naam en de beschrijving. |
| Beschrijving (description) | De regels in de frontmatter waarmee je AI beslist wanneer deze subagent wordt ingeschakeld. Zelfde principe als de trigger van een skill uit les 01. |
| Single responsibility | Ontwerpprincipe uit de programmeerwereld: elk onderdeel heeft één taak of verantwoordelijkheid. Voor subagents: één rol is één goed omschreven taak. |
| Opleverformat | De vaste indeling waarin een subagent zijn resultaat teruggeeft: dezelfde kopjes, dezelfde volgorde. Daardoor kun je resultaten vergelijken en samenvoegen. |
| /agents | Commando in Claude Code: typ /agents in het chatvenster en je krijgt een menu om subagents te bekijken, te maken en te bewerken. |
| Claude Code | Claude in de terminal of code-editor. Ondanks de naam ook bruikbaar voor ander werk dan code: het is Claude met toegang tot je bestanden en gereedschap. Subagents zijn een functie van Claude Code. |
| ~ (tilde) | Afkorting voor je thuis- of gebruikersmap. Op Windows: C:\Users\jouwnaam. Op een Mac: /Users/jouwnaam. |
| Parallel | Tegelijk in plaats van na elkaar. Drie subagents die parallel werken, zijn samen klaar in de tijd van één. |